Günümüzde dijital pazarlama faaliyetlerinin artmasıyla birlikte, cep telefonlarımıza gönderilen reklam mesajları ve yapılan tanıtım aramaları önemli bir şikâyet konusu haline gelmiştir. Bu makalede, Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden reklam mesaj ve aramalarının nasıl iptal edileceği, konuya ilişkin yasal düzenlemeler ve tüketicilerin hakları, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları çerçevesinde bilgilendirme amacıyla ele alınacaktır.
1. Hukuki Dayanak: 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
Ticari elektronik iletiler (reklam mesajları, tanıtım aramaları, e-postalar vb.) 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve buna bağlı Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmektedir .
Bu mevzuata göre:
- Onay şartı: Bir hizmet sağlayıcının ticari elektronik ileti gönderebilmesi için alıcının önceden açık onayını alması zorunludur .
- Onayın niteliği: Onay, yazılı olarak, elektronik iletişim araçlarıyla veya İYS üzerinden alınabilir. Onay metninde olumlu irade beyanı açıkça yer almalıdır; onay, bir hizmetin sunulması için ön koşul olarak ileri sürülemez .
- Reddetme hakkı: Alıcı, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ticari elektronik ileti almayı reddedebilir ve daha önce verdiği onayı her zaman geri alabilir. Bu hak, gönderilen her iletide açıkça belirtilmek zorundadır .
2. Onay Gerektirmeyen İstisnai Durumlar
Her ticari ileti için onay alınması zorunlu değildir. Yönetmelik’in 6. maddesinde sayılan aşağıdaki durumlarda ayrıca onay aranmaz :
- Alıcının kendi iletişim bilgilerini gönüllü olarak verdiği ve mesajın, halihazırda temin edilmiş mal veya hizmetlerin değiştirilmesi, kullanımı ve bakımı ile ilgili olduğu durumlar.
- Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık ilişkisi kapsamında tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi bildirimler (bu iletilerin tanıtım içermemesi şarttır).
- Tacir veya esnaf olan alıcılara gönderilen ticari elektronik iletiler.
- Sermaye piyasası mevzuatı uyarınca aracılık faaliyetinde bulunan şirketlerce müşterilere yapılan bilgilendirme amaçlı iletiler.
3. Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (İYS) Nedir?
İYS (İleti Yönetim Sistemi), T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından kurulmuş olup ticari elektronik ileti gönderimiyle ilgili tüm onay, ret ve şikâyet işlemlerinin tek merkezden yönetilmesini sağlayan resmî bir sistemdir .
Sistemin temel işlevleri şunlardır :
- Alıcıların hangi firmalara onay verdiğini tek ekrandan görüntüleyebilmesi,
- Verilen onayların tek bir merkezden iptal edilebilmesi,
- Hizmet sağlayıcıların onayları sistem üzerinden alması ve saklaması,
- Alıcıların şikâyetlerini doğrudan iletebilmesi.
4. Reklam Mesaj ve Aramalarını İptal Etme Adımları
Ticari elektronik ileti (reklam mesajı, SMS, tanıtım araması) almak istemeyen kişiler aşağıdaki yöntemlerle bu iletileri durdurabilir:
4.1. İYS Üzerinden İptal (En Etkili Yöntem)
Adres: https://vatandas.iys.org.tr/
- Siteye cep telefonu numarası veya e-posta adresi ile giriş yapılır.
- Telefon numarasına gönderilen SMS ile doğrulama yapılır.
- Sisteme giriş yapıldıktan sonra “İleti Tercihleri” menüsünden:
- Hangi firmalara onay verildiği görüntülenebilir,
- İstenmeyen firmaların onayları tek tek veya toplu olarak iptal edilebilir,
- “Tüm izinleri kaldır” seçeneği ile tüm ticari elektronik iletilere yönelik onaylar toplu şekilde iptal edilebilir.
İYS üzerinden yapılan iptal işlemleri bağlayıcıdır ve hizmet sağlayıcılar bu değişikliği uygulamak zorundadır.
4.2. Doğrudan Hizmet Sağlayıcıya Ret Bildirimi
Gönderilen her ticari elektronik ileti, içeriğinde ücretsiz ret bildirim imkânı barındırmak zorundadır . SMS veya e-posta içerisinde yer alan “RET”, “İPTAL” veya “STOP” yazılı link veya numaraya yanıt verilerek de onay geri alınabilir.
4.3. Kişisel Verilerin Korunması Kapsamında Başvuru
Ticari elektronik ileti gönderen firmalar, alıcıların kişisel verilerini üçüncü kişilerle paylaşamaz . İzinsiz ileti gönderilmeye devam edilmesi halinde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında Veri Sorumlusuna başvuruda bulunulabilir.
5. Şikâyet Yolları ve İdari Yaptırımlar
Onay alınmadan gönderilen veya reddetme hakkına rağmen ileti gönderilmeye devam edilmesi halinde tüketiciler aşağıdaki mercilere şikâyette bulunabilir :
| Şikâyet Mercii | Başvuru Yöntemi |
|---|---|
| T.C. Ticaret Bakanlığı | E-Devlet üzerinden veya Bakanlığın resmî internet sitesi |
| İl Ticaret Müdürlükleri | Alıcının ikamet ettiği ildeki müdürlüğe yazılı başvuru |
| Tüketici Hakem Heyeti / Tüketici Mahkemeleri | Hukuki uyuşmazlık halinde |
Yasal yaptırımlar: 6563 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca, onay almadan ticari elektronik ileti gönderen hizmet sağlayıcılara idari para cezası uygulanır. Cezalar ihlalin türüne göre değişiklik gösterir .
Bu makale, Alanya’da faaliyet gösteren Avukat & Arabulucu Sibel Demiral tarafından, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Ticari elektronik iletiler nedeniyle hak ihlali yaşayan kişiler, kişisel verilerinin izinsiz kullanımı, onay dışı ileti gönderimi veya diğer hukuki uyuşmazlıklar konusunda hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti alabilirler.
| İletişim Bilgileri | |
|---|---|
| Avukat | Sibel Demiral |
| Ofis | Keykubat 120, Alanya / Antalya |
| Telefon | 0532 216 0711 |
| Web | https://alanyaavukat.com |
| Uzmanlık Alanları | Ceza Hukuku, Aile Hukuku, Tüketici Hukuku, Arabuluculuk, Kişisel Verilerin Korunması |
7. Sonuç
Ticari elektronik iletilerin kontrolü, bireylerin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerinin korunması bakımından önemli bir hak alanıdır. İYS sistemi üzerinden yapılacak basit bir iptal işlemi ile gereksiz reklam mesaj ve aramalarından kurtulmak mümkündür. Hak ihlallerinin devam etmesi halinde ise idari ve hukuki yollara başvurulabileceği unutulmamalıdır.
Bu metin, Av. Sibel Demiral tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut olaylara ilişkin hukuki danışmanlık gerektiren durumlarda doğrudan avukata başvurulması tavsiye edilir.
Son Güncelleme: Mart 2026