ALANYA’DA BOŞANMA DAVASI AÇILDIKTAN SONRA ALINAN MALLAR PAYLAŞILIR MI?

YABANCI MÜLK SAHİPLERİ İÇİN REHBER

Alanya, yıllardır Rusya, Almanya, İngiltere, İskandinav ülkeleri ve Orta Doğu’dan gelen yabancı uyruklu kişilerin gayrimenkul yatırımı yaptığı ve bir kısmının Türk vatandaşlarıyla evlendiği bir bölgedir. Bu nedenle Alanya’da yaşayan çiftler arasında boşanma süreci gündeme geldiğinde, dava açıldıktan sonra alınan konutların, arsaların veya araçların paylaşıma girip girmeyeceği; yabancı eşin Türkiye’deki mal varlığının hangi hukuka tabi olacağı ve mal kaçırma riskine karşı hangi tedbirlerin alınabileceği sıkça sorulan konular arasındadır.

Bu yazıda, Türk Medeni Kanunu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümleri ile güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde, Alanya’da mülk sahibi olan yerli ve yabancı çiftleri ilgilendiren mal paylaşımı meseleleri ele alınmaktadır. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaylar kendi özel şartlarına göre değerlendirilmelidir.

BOŞANMA DAVASI AÇILDIKTAN SONRA ALINAN MALLAR PAYLAŞIMA GİRER Mİ?

Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre, mahkemece boşanmaya karar verilmesi hâlinde eşler arasındaki mal rejimi, kararın kesinleştiği tarihten değil, boşanma davasının açıldığı tarihten itibaren sona ermiş sayılır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadı da bu yöndedir.

Bunun sonucu olarak, dava açıldıktan sonra eşlerden biri tarafından Alanya’da veya başka bir yerde satın alınan konut, arsa, araç ya da diğer mal varlıkları, kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında paylaşıma dahil edilmez. Çünkü bu mallar edinildiğinde, taraflar arasındaki mal rejimi zaten sona ermiştir.

ALANYA’DA GAYRİMENKUL YATIRIMI OLAN ÇİFTLERDE MAL REJİMİNİN SONA ERME TARİHİNİN ÖNEMİ

Alanya’da tatil amaçlı ya da yatırım amaçlı gayrimenkul edinimi süreci genellikle uzun sürebilmektedir: ön ödeme, tapu devri, kat mülkiyeti tesisi gibi işlemler farklı tarihlere yayılabilir. Bu nedenle bir taşınmazın “boşanma davasından önce mi, sonra mı” edinildiğinin belirlenmesinde tapu tescil tarihi, satış vaadi sözleşmesinin tarihi ve ödemelerin yapıldığı dönem birlikte değerlendirilir. Kredi ile alınan taşınmazlarda ise ödemelerin hangi döneme ait olduğu ayrıca incelenmeye tabidir.

Bu tür dosyalarda tarih tespiti, mal paylaşımının kapsamını doğrudan etkilediğinden, tapu kayıtlarının ve ödeme belgelerinin eksiksiz muhafaza edilmesi önem taşır.

YABANCI UYRUKLU EŞLERDE MAL PAYLAŞIMI: MÖHUK HÜKÜMLERİ

Alanya’da bir tarafın yabancı uyruklu olduğu evliliklerde, hangi ülke hukukunun uygulanacağı sorusu ayrıca gündeme gelir. MÖHUK madde 14 uyarınca boşanma ve sonuçları öncelikle eşlerin müşterek millî hukukuna; eşlerin vatandaşlığı farklıysa müşterek mutad mesken hukukuna, bu da yoksa Türk hukukuna tabidir.

Mahkemenin yetkisi bakımından ise MÖHUK madde 41 ve HMK’nın ilgili hükümleri esas alınır. Taraflardan birinin Türk vatandaşı olması, Türkiye’de yerleşim yeri bulunması veya evliliğin Türkiye’de yapılmış olması gibi bağlantı noktaları, Türk mahkemelerinin yetkisini doğurabilir. Yurt dışında verilen bir boşanma kararının Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için ise Türk mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir.

Alanya’da taşınmazı bulunan yabancı eşler bakımından önemli bir nokta da, Türkiye’deki gayrimenkulün mal paylaşımına konu edilmesinin, esas hukuk yabancı bir ülke hukuku olsa dahi, Türk mahkemesinde görülen bir mal rejimi tasfiyesi davasıyla mümkün olabilmesidir; usul işlemleri ise davanın görüldüğü mahkemenin hukukuna tabidir.

BOŞANMA SÜRECİNDE MAL KAÇIRMA VE ALANYA’DAKİ TAŞINMAZLAR

Boşanma süreci uzadıkça, eşlerden birinin diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla Alanya’daki taşınmazını üçüncü kişilere devretmesi, kiraya vermesi ya da bağışlaması gibi işlemler gündeme gelebilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmaları ve katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirleri, mal paylaşımında hiç yapılmamış gibi değerlendirerek hesaba katmaktadır.

MAL KAÇIRMANIN ÖNLENMESİ İÇİN HANGİ TEDBİRLER ALINABİLİR?

Mal rejiminin tasfiyesi davası açılırken, Alanya’daki tapu kaydına, banka hesaplarına veya araçlara yönelik <b>ihtiyati tedbir</b> talep edilmesi mümkündür. Mahkemece verilecek tedbir kararı tapu müdürlüğüne bildirildiğinde, ilgili taşınmaz üzerinde satış veya devir işlemlerinin yapılması büyük ölçüde engellenir. Böylece dava sonunda doğacak katılma alacağının tahsili güvence altına alınmaya çalışılır.

KİŞİSEL MALLAR: EVLİLİK ÖNCESİ ALINAN VEYA MİRAS KALAN ALANYA MÜLKLERİ

Evlilikten önce satın alınan taşınmazlar ile miras veya bağış yoluyla edinilen mal varlıkları, Türk Medeni Kanunu uyarınca kişisel mal sayılır ve kural olarak mal paylaşımına dahil edilmez. Ancak evlilik süresince bu mallara yapılan katkılar nedeniyle değer artış payı veya katkı payı alacağı gibi taleplerin gündeme gelmesi mümkündür; bu husus her dosyanın kendi somut verilerine göre değerlendirilir.