Yabancı Yatırımcı İkamet İzni: 150 Bin Dolara 3 Yıl, 200 Bin Dolara 5 Yıl
Türkiye’de çalışmadan, finansal bir yatırım karşılığında oturma hakkı elde etmenin yeni bir yolu açıldı. Yabancı yatırımcı ikamet izni düzenlemesini içeren 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 18 Kasım 2026 tarihli ve 33434 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karara göre en az 150.000 ABD doları tutarında belirli yatırımları yapan yabancılara 3 yıl, en az 200.000 ABD doları yatıranlara ise 5 yıl süreli ikamet izni düzenlenebilecek. Alanya’da yaşayan ya da yaşamayı planlayan yabancılar için düzenlemenin en dikkat çekici yanı, konut alımının bu yeni yolun dışında tutulmuş olması.
Yabancı Yatırımcı İkamet İzni Kararı Neyi Düzenliyor?
“Yabancı Yatırımcılara Düzenlenecek İkamet İzinlerine Dair Karar”, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesine dayanılarak çıkarıldı. Karar, Türkiye’de çalışmayan ancak belirlenen araçlara ve tutarlarda yatırım yapan yabancıları hedefliyor. Yani bu izin bir çalışma izni değil; sahibine Türkiye’de çalışma hakkı tanımıyor. Türkiye’de bir işte çalışmak isteyen yabancının ayrıca çalışma izni süreçlerini izlemesi gerekiyor.
Düzenlemenin mantığı, döviz cinsinden yatırımın belirli bir süre Türkiye’deki finansal sistemde kalması karşılığında, yatırımcıya ve ailesine uzun süreli bir oturma imkânı tanımak. Bu yönüyle karar, daha önce ağırlıklı olarak taşınmaz edinimi üzerinden kurulan yatırım-ikamet ilişkisine finansal araçlarla yeni bir seçenek ekliyor.
Hangi Yatırımlar Kabul Ediliyor?
Kararda beş yatırım aracı sayılıyor. Her birinde yatırımın gerekli tutarda yapılıp yapılmadığını farklı bir kamu kurumu tespit edecek:
| Yatırım aracı | Tespit eden kurum |
|---|---|
| Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarda döviz mevduatı | BDDK |
| Devlet borçlanma araçları | Hazine ve Maliye Bakanlığı |
| Gayrimenkul yatırım fonu katılma payı | SPK |
| Girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı | SPK |
| Bireysel emeklilik sistemine yatırılan katkı payı | SEDDK |
Gayrimenkul yatırım fonu, adına rağmen doğrudan konut alımı anlamına gelmiyor; yatırımcı bir taşınmazın maliki olmuyor, fonun katılma payını satın alıyor. Bireysel emeklilikte ise hangi emeklilik planlarının kapsama gireceğini SEDDK belirleyecek.
150 Bin Dolara 3 Yıl, 200 Bin Dolara 5 Yıl
Karar iki kademe öngörüyor. Tutarlar ABD doları veya karşılığı başka bir döviz cinsinden hesaplanıyor:
| Asgari yatırım | İkamet izni süresi | Yatırımın tutulma süresi |
|---|---|---|
| 150.000 ABD doları | 3 yıl | En az 1,5 yıl |
| 200.000 ABD doları | 5 yıl | En az 2,5 yıl |
Tutulma şartı kararın en kritik unsuru: yatırımın, ikamet izni süresinin en az yarısı boyunca ilgili hesapta, fonda veya sistemde kalması gerekiyor. Bu süre dolmadan mevduatın çekilmesi, fon paylarının satılması ya da emeklilik sisteminden ayrılma, iznin dayanağını ortadan kaldırabilir. Yatırımcının, bankası veya aracı kurumuyla yaptığı sözleşmede vade ve çıkış koşullarının bu süreyle uyumlu olmasına dikkat etmesi gerekir.
Aile Bireyleri de Yararlanabiliyor
İzin yalnızca yatırımcıyla sınırlı değil. Yatırımcının yabancı eşi ile yatırımcının veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocukları da bu karar kapsamında ikamet izni alabilecek. Bu, özellikle çocuklarıyla birlikte Alanya’ya yerleşmek isteyen aileler için ayrı ayrı ikamet gerekçesi kurma ihtiyacını azaltabilir.
Konut Alarak İkamet İzni Seçeneği Ne Olacak?
Yeni kararın sayılan yatırım araçları arasında doğrudan konut veya taşınmaz alımı yer almıyor. Bu, mevcut sistemin kaldırıldığı anlamına gelmiyor; taşınmaz edinimine dayalı ikamet izni 6458 sayılı Kanun ve uygulama mevzuatındaki kendi koşullarıyla ayrı bir yol olarak varlığını sürdürüyor. Ancak konut üzerinden yürüyen başvurularda değerleme raporu, tapu kaydı ve yerleşime kapalı mahalle sınırlamaları gibi ek değerlendirmeler bulunuyor.
Alanya özelinde bu ayrım önemli. Bölgede konut satın alarak oturma izni almak isteyen yabancılar, artık finansal yatırımın daha esnek bir alternatif olup olmadığını da değerlendirebilir. Konut yolunda taşınmaz yatırımcının malvarlığında kalırken, yeni yolda belirli bir süre sonra (tutulma süresi dolunca) paranın serbestçe kullanılabilmesi söz konusu. Hangisinin uygun olduğu; kişinin bütçesine, Türkiye’de kalmayı planladığı süreye ve gelecekte vatandaşlık başvurusu düşünüp düşünmediğine göre değişir.
Bu İzin Vatandaşlık Hakkı Verir mi?
Hayır. Karara göre bu kapsamda düzenlenen ikamet izinleri, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesinde düzenlenen yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık kapsamının dışında tutuluyor. İstisnai Türk vatandaşlığı için aranan yatırım tutarları ve süreler ayrıca belirlenmiş olup bu karardaki tutarlardan yüksek. Dolayısıyla 150.000 veya 200.000 dolarlık yatırımla alınan ikamet izni, tek başına vatandaşlık başvurusuna dayanak oluşturmuyor.
Başvuru Nasıl Yapılacak?
Kararın yürürlüğe girmesine rağmen uygulama ayrıntıları henüz netleşmiş değil. Başvuruların nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esasları İçişleri Bakanlığı belirleyecek. Bu düzenleme yayımlanana kadar hangi belgelerin isteneceği, yatırımın hangi aşamada ve hangi belgeyle tevsik edileceği ve iznin yenilenmesinde hangi koşulların aranacağı belirsizliğini koruyor.
Bu süreçte yatırım yapmayı düşünen yabancıların dikkat etmesi gereken birkaç nokta öne çıkıyor:
- Yatırımı uygulama usulleri açıklanmadan yapmak, sonradan belge veya yöntem uyumsuzluğu riskini doğurabilir.
- Mevduat veya fon sözleşmesindeki vade ve çıkış koşulları, iznin yarısı kadar sürecek tutulma şartıyla uyumlu olmalı.
- Pasaport, sağlık sigortası ve adres kaydı gibi genel ikamet şartlarının ayrıca aranıp aranmayacağı uygulama düzenlemesiyle netleşecek.
- Eş ve çocuklar için evlilik ve doğum belgelerinin apostilli ve tercümeli hazırlanması gerekebilir.
Başvuru Reddedilirse
Yeni yolla yapılan başvurular da sonuçta bir idari işlem. Başvurunun reddedilmesi veya verilen iznin iptali hâlinde, genel kurallara göre idari itiraz ve iptal davası yolları açık. İkamet izni reddi kararlarında dava açma süresinin kaçırılmaması, yabancının Türkiye’deki hukuki durumunu korumak bakımından belirleyici olabilir.
Alanya’daki Yabancılar Açısından Genel Değerlendirme
Alanya, Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan yabancıların yoğun olduğu ilçelerin başında geliyor. Bugüne kadar bu nüfusun önemli bir bölümü turistik ikamet veya taşınmaz edinimi gerekçesiyle izin alıyordu. Yeni karar, özellikle emeklilik dönemini Alanya’da geçirmek isteyen ve birikimini konuta bağlamak istemeyen yabancılar için farklı bir seçenek sunuyor. Bununla birlikte uygulama usulleri yayımlanmadan kesin bir yol haritası çizmek mümkün değil; İçişleri Bakanlığı ve Göç İdaresi Başkanlığının yapacağı duyuruların takip edilmesi gerekiyor.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için güncel mevzuat ve resmî duyurular esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Aklınızdaki soruların cevapları burada
- Bankalarda döviz mevduatı (BDDK tespit eder)
- Devlet borçlanma araçları (Hazine ve Maliye Bakanlığı)
- Gayrimenkul yatırım fonu katılma payı (SPK)
- Girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı (SPK)
- Bireysel emeklilik katkı payı (SEDDK)