Şok Cihazı Zorunluluğu: İş Yerleri ve Oteller İçin OED Takvimi
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hazırladığı yönetmelik taslağıyla iş yerlerinde şok cihazı zorunluluğu yeniden gündemde. Basına yansıyan taslağa göre 100 ve üzeri çalışanı bulunan iş yerlerinde taşınabilir otomatik eksternal defibrilatör (OED) bulundurulacak ve cihaz acil durum planına dahil edilecek. Bu yükümlülük aslında yeni değil: 9 Aralık 2025’te yürürlüğe giren OED Yönetmeliği, büyük iş yerleri, alışveriş merkezleri ve oteller için kademeli bir takvim zaten getirmişti. Taslak, bu takvimi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına da taşıyor.
Taslakta Neler Var?
9 Kasım 2026’da basına yansıyan bilgilere göre Bakanlık, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik‘te değişiklik hazırladı. Haberlerde, kalp krizlerinin 2025 yılındaki ölümlü iş kazalarının yüzde 30,1’ine denk geldiği belirtiliyor. Taslağın öne çıkan maddeleri şöyle aktarılıyor:
- 100 ve üzeri çalışanı bulunan iş yerlerinde OED bulundurulması ve acil durum planlarına dahil edilmesi zorunlu olacak.
- Bu zorunluluk 200 ve üzeri çalışanı olan iş yerlerinde 31 Aralık 2027’den, 100 ve üzeri çalışanı olanlarda 31 Aralık 2028’den itibaren uygulanacak.
- Yıllık yangın tatbikatına ek olarak, iş yeri için öncelikli belirlenen en az bir farklı acil duruma ilişkin tatbikat yapılacak.
- Acil durumlar önceliklendirilecek; iş yeri dışından kaynaklanabilecek acil durumlar da değerlendirilecek.
- Mevcut acil durum planları, yeni düzenlemeye göre bir yıl içinde revize edilecek.
Metin henüz taslak aşamasındadır. Resmî Gazete’de yayımlanmadıkça bağlayıcı değildir ve yayım sürecinde maddeler değişebilir. Bu nedenle tarihler ve eşikler, nihai metin yayımlandığında yeniden kontrol edilmelidir.
Yürürlükteki OED Yönetmeliği: Kademeli Takvim
Taslaktan bağımsız olarak, 9 Aralık 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan OED Yönetmeliği yürürlüktedir. Yönetmelik, hastane dışında ani kalp durmasında acil ekipler gelene kadar erken müdahaleyi amaçlıyor ve cihaz bulundurma yükümlülüğünü üç aşamada getiriyor:
| Son tarih | Kapsamdaki yerler (özet) |
|---|---|
| 2026 sonu | Havalimanları ve yolcu uçakları; 5 bin metrekareden büyük satış alanlı AVM’ler; büyük stadyum ve spor tesisleri; 800 metrekareden büyük spor salonları; il merkezlerindeki ve 100 binden fazla nüfuslu ilçelerdeki şehirlerarası otobüs terminalleri; aynı kampüste veya aynı anda 500 ve üzeri çalışanı olan iş yerleri |
| 2027 sonu | 100 yatağın üzerindeki işletme belgeli konaklama tesisleri; 100 ve üzeri kapasiteli öğrenci yurtları; kamu kurumları dahil 200 ve üzeri çalışanı olan iş yerleri; büyük ibadethaneler ve daha küçük ölçekli spor tesisleri |
| 2028 sonu | Akaryakıt istasyonları ve yönetmelikte sayılan diğer iş yeri grupları |
Yeni taslaktaki 200 çalışan için 2027, 100 çalışan için 2028 tarihleri bu takvimle uyumludur. Taslak, OED yükümlülüğünü iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki acil durum planlarının bir parçası hâline getirmektedir.
Cihaz Nasıl Konumlandırılacak ve Kaydedilecek?
Yönetmeliğe ilişkin açıklamalara göre cihazın acil durumda en kısa sürede ulaşılabilecek, görünür ve herkesin erişebileceği bir yerde bulunması gerekir. Cihaz kilitli bir alana konulamaz; ısı, nem ve toza karşı koruyan, kolay açılan ve dikkat çekici renkte bir dolapta tutulur. Yeri uyarı işaretleriyle gösterilir.
Satın alınan cihazın 30 gün içinde ulusal kayıt sistemi OED-Net’e seri numarası ve bulunduğu konumla kaydedilmesi gerekir. Cihaz, tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesi bulunan firmalardan alınmalıdır. Kullanım sonrasında cihazın yeniden kullanıma hazır hâle getirilmesi, sarf malzemesi ve bakımı ile kullanım verilerinin il sağlık müdürlüğüne iletilmesi cihazı edinen kişi ya da kurumun sorumluluğundadır.
Alanya’daki Oteller ve İşverenler İçin Şok Cihazı Zorunluluğu
Alanya’da büyük konaklama tesisleri ve sezonda yüzlerce kişiyi istihdam eden işletmeler bakımından takvim somut sonuçlar doğuruyor:
- 100 yataktan büyük işletme belgeli oteller: OED Yönetmeliği uyarınca 2027 sonuna kadar cihaz bulundurmak zorunda. Belediye belgeli tesislerin durumu ve cihaz sayısı gibi ayrıntılar için yönetmelik metni ayrıca incelenmelidir.
- Sezonda 500 ve üzeri personel çalıştıran tesisler: Aynı kampüste veya aynı anda 500 ve üzeri çalışan ölçütü karşılanıyorsa ilk aşamadaki 2026 sonu tarihi gündeme gelebilir. Mevsimlik istihdamın bu hesaba nasıl yansıyacağı değerlendirilmelidir.
- 200 ve 100 çalışan eşiği: Taslak yürürlüğe girerse OED, acil durum planının zorunlu bir unsuru olacak; plan bir yıl içinde güncellenecek ve tatbikat programı genişleyecek.
İşverenin Hukuki Sorumluluğu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 11. maddesi, işverene olası acil durumları önceden belirleme, önleyici ve sınırlayıcı tedbirleri alma ve acil durum planı hazırlama yükümlülüğü yükler. Kanunun 26. maddesi ise bu yükümlülüklere aykırılık hâlinde idari para cezası öngörür. İdari para cezalarının tutarı her yıl yeniden değerleme oranı ile güncellenir.
Cihaz bulundurma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, yalnızca idari yaptırım riski taşımaz. İş yerinde kalp krizi geçiren bir çalışana zamanında müdahale edilememesi hâlinde, işverenin mevzuattaki tedbirleri alıp almadığı tazminat davalarında ve ceza soruşturmalarında incelenen başlıca konulardan biri olur. Bu durum, şirketlerde yöneticilerin cezai sorumluluğu tartışmasını da beraberinde getirebilir. Kalp krizinin iş kazası sayılıp sayılmayacağı ise olayın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.
Şimdiden Yapılabilecekler
- İş yerinin hangi gruba girdiğini (çalışan sayısı, aynı anda çalışan kişi, yatak kapasitesi, alan büyüklüğü) belgelemek.
- Mevcut acil durum planını gözden geçirip kalp krizi senaryosunu ve OED’nin yerini plana eklemek.
- Cihazı yetkili satıcıdan almak ve 30 gün içinde OED-Net kaydını yaptırmak.
- İlk yardımcı ve acil durum ekiplerinin cihazın yerini ve kullanımını bilmesini sağlamak.
- Taslağın Resmî Gazete’de yayımlanıp yayımlanmadığını ve nihai metindeki tarihleri takip etmek.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için güncel mevzuat ve resmî duyurular esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Aklınızdaki soruların cevapları burada