Yurt Dışı Boşanma Tanıma: Yargıtay Karekodlu Belgeyi Yeterli Görmedi

Yurt dışında boşanan bir Türk vatandaşı, bu kararı Türkiye’de geçerli kılmak için ya nüfus müdürlüğüne ya da mahkemeye başvurmak zorundadır. Bu süreçte en sık yapılan hata belgelerin eksik ya da yanlış biçimde hazırlanmasıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin Ekim 2026’da kamuoyuna yansıyan kararı, yurt dışı boşanma tanıma davalarında karekodlu (QR kodlu) çıktıların, kanunun aradığı onaylı belge yerine geçmediğini gösterdi. Karar özellikle Avrupa’da yaşayan gurbetçileri ve Alanya’da yaşayıp yurt dışında boşanmış yerli-yabancı çiftleri yakından ilgilendiriyor.

Olay: Belçika’da Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Tanınmadı

Anadolu Ajansı kaynaklı haberlere göre Belçika’da yaşayan D.O. ve E.O. çifti, bir Belçika mahkemesi kararıyla boşandı. Eşlerden E.O., bu kararın Türkiye’de de sonuç doğurması için Eskişehir 5. Aile Mahkemesi’nde tanıma davası açtı. Dava dilekçesine yabancı mahkeme kararı ile kararın kesinleştiğini gösteren belge, Belçika makamlarının elektronik ortamda düzenlediği karekodlu çıktılar hâlinde eklendi.

Aile mahkemesi, karekodlu belgelerin mevzuatta öngörülen onaylı belge şartını karşılamadığı ve uluslararası onaylı belgenin aslının dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle davayı reddetti. Dosya istinaf aşamasından sonra Yargıtay’a taşındı; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi yerel mahkeme kararını onadı. Karar 20 Ekim 2026’da kamuoyuna yansıdı. Haberlerde kararın esas ve karar numarası yer almadığından, gerekçenin tam metni yayımlandığında ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Davalı tarafın vekili, daha önce bazı dosyalarda karekodlu evrakın kabul edildiğini, ancak bu dosyada yeterli görülmediğini belirterek kararın emsal niteliği taşıdığını ifade etti. Bu tespit önemlidir: Uygulamada mahkemeler arasında farklı yaklaşımlar bulunabilir; ancak Yargıtay’ın onadığı bir ret kararı, belge hazırlığında daha temkinli davranmayı gerektirir.

Yurt Dışı Boşanma Tanıma Davasında Hangi Belgeler İsteniyor?

Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da (MÖHUK) düzenlenmiştir. Kanunun 53. maddesi, dava dilekçesine eklenecek belgeleri sayar. Buna göre özetle şu belgeler gerekir:

• Yabancı mahkeme ilamının, kararı veren ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya kararı veren yargı organınca onanmış örneği ve bunun onanmış Türkçe tercümesi,
• İlamın kesinleştiğini gösteren ve kararı veren ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile bunun onanmış tercümesi.

Yargıtay’ın onadığı kararın özü de buradadır: Karekod, belgenin elektronik ortamda doğrulanabilmesini sağlasa da mahkeme açısından “usulen onanmış asıl veya onaylı örnek” şartını kendiliğinden karşılamış sayılmadı. Dolayısıyla ilamın ve kesinleşme şerhinin, düzenleyen ülkenin yetkili makamlarınca onaylanmış hâliyle dosyaya sunulması gerekir.

Apostil şerhi neden önemli?

Türkiye ve Belçika, 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne (Lahey Apostil Sözleşmesi) taraftır. Bu sözleşmeye taraf ülkelerde düzenlenen resmî belgeler için konsolosluk tasdiki yerine, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamından alınan apostil şerhi yeterlidir. Uygulamada mahkemeler, boşanma kararının ve kesinleşme belgesinin aslı ya da onaylı örneği üzerine apostil şerhi verilmesini ve tüm metnin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilerek noter veya konsolosluk onayı alınmasını beklemektedir. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerden alınan kararlarda ise o ülkedeki Türk konsolosluğunun tasdiki gerekir.

Tanıma şartları yalnızca belgeden ibaret değil

Belgelerin eksiksiz olması tek başına yeterli değildir. MÖHUK’un 58. maddesi tanımayı, 54. maddesi ise tenfiz şartlarını düzenler. Mahkeme genel olarak kararın kesinleşmiş olmasına, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamasına ve davalının usulüne uygun çağrılıp savunma hakkının kullandırılmış olmasına bakar. Dava, MÖHUK m.51 uyarınca aleyhine tanıma istenen tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde; Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılır. Boşanma kararlarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; Alanya’da ikamet eden bir davalı için dava Alanya’daki aile mahkemesinde görülebilir.

Dava Açmadan Nüfusa Tescil Mümkün mü?

Her yurt dışı boşanma kararı için dava açmak zorunlu değildir. Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda 2017’de yapılan değişiklik ve 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Yabancı Ülke Adli veya İdari Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik” ile, belirli şartlarda boşanma kararlarının doğrudan nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik aracılığıyla kütüğe işlenmesine imkân tanındı.

Dışişleri Bakanlığı’nın Paris Başkonsolosluğu duyurusunda yer alan bilgilere göre bu idari yolda öne çıkan noktalar şunlardır:

• Başvuru tarafların kendileri, kanuni temsilcileri veya vekilleri aracılığıyla yapılır.
• Tarafların aynı gün hazır bulunması zorunlu değildir; ancak ilk başvurudan itibaren en geç 90 gün içinde diğer tarafın da başvurması gerekir.
• Eşlerden biri vefat etmişse veya yabancıysa, yaşayan Türk vatandaşı eşin başvurusu kabul edilir.
• Türkiye’de daha önce açılmış veya sonuçlanmış bir boşanma ya da tanıma-tenfiz davası bulunmamalıdır.
• Boşanma kararının ve kesinleşme belgesinin aslı veya onaylı örneği, apostil şerhi ve Türkçe tercümesiyle birlikte sunulur.

Görüldüğü gibi idari tescil yolunda da apostilli ve onaylı belge şartı aranmaktadır. Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa ya da Türkiye’de daha önce açılmış bir dava varsa, tanıma davası yoluna gitmek gerekir.

Gurbetçiler ve Alanya’da Yaşayanlar İçin Pratik Öneriler

Kararın en somut sonucu, belgelerin daha yurt dışındayken doğru şekilde temin edilmesinin önem kazanmasıdır. Aşağıdaki adımlar zaman ve masraf kaybını önlemeye yardımcı olur:

• Boşanma kararını veren mahkemeden kararın onaylı örneğini ve ayrıca kesinleşme belgesini isteyin; yalnızca e-posta veya portal üzerinden indirilen karekodlu çıktıyla yetinmeyin.
• Her iki belge için düzenleyen ülkenin yetkili makamından apostil şerhi alın.
• Apostil şerhi dahil tüm metni yeminli tercümana çevirtin ve tercümeyi noter veya konsolosluk onayına sunun.
• Türkiye’ye gelemeyecekseniz, konsoloslukta veya apostil şerhli olarak vekaletname düzenleme sürecini önceden planlayın; tanıma davası için verilecek vekaletnamede bu yetkinin açıkça yer alması gerekir.
• Türkiye’de yeniden evlenme, miras veya tapu işlemleri gibi adımlardan önce boşanmanın nüfus kaydına işlendiğinden emin olun. Tescil yapılmadıkça kişi Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder.

Bu karar, yabancı boşanma kararının tanınması sürecinde belge hazırlığının davanın sonucunu doğrudan belirlediğini bir kez daha ortaya koydu. Henüz boşanma aşamasında olan ve Türkiye’de işlem yapmayı düşünen çiftler açısından ise anlaşmalı boşanma seçeneği, kararın baştan Türk mahkemesince verilmesi nedeniyle tanıma ihtiyacını ortadan kaldırabilir.

Sonuç

Dijital belge uygulamaları yaygınlaşsa da Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin onadığı bu karar, mahkemelerin MÖHUK m.53’teki onaylı belge şartını hâlâ sıkı biçimde uyguladığını gösteriyor. Karekodlu bir çıktı, ilgili ülkede tamamen geçerli olsa bile Türkiye’deki tanıma davasında yeterli görülmeyebilir. Bu nedenle yurt dışında boşananların, kararın onaylı örneğini, kesinleşme belgesini, apostil şerhini ve onaylı tercümeyi eksiksiz hazırlaması; idari tescil şartları oluşmuyorsa tanıma davasını bu belgelerle açması, reddedilme ve yeniden dava açma riskini azaltacaktır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için güncel mevzuat ve resmî duyurular esas alınmalıdır.