Ziynet Alacağı Boşanma Kesinleşmeden İcraya Konulabilir: Yargıtay Kararı

Boşanma davasıyla birlikte hükme bağlanan ziynet alacağı, boşanma kararının kesinleşmesi beklenmeden icra takibine konu edilebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin, kamuoyuna 17 Ekim 2026’da yansıyan kararı, düğünde takılan altınların iadesine hükmedilen kadınların istinaf ve temyiz süreçlerinin bitmesini beklemeden ilamlı icra yoluna başvurabileceğini teyit etti. Bu yazıda kararın neyi değiştirdiğini, hangi hüküm kalemlerinin hâlâ kesinleşmeye bağlı olduğunu ve borçlu tarafın elindeki imkânları özetliyoruz.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ne karar verdi?

Haberlere konu olayda boşanan bir çift, ziynet eşyalarının iadesi konusunda anlaşamadı. Aile mahkemesi, boşanma davası içinde ileri sürülen ziynet talebini haklı bularak kadın lehine ziynet alacağına hükmetti. Kadın bu alacağı tahsil edemeyince eski eşi hakkında ilamlı icra takibi başlattı.

Eski eş, boşanma kararının henüz kesinleşmediğini, boşanma ilamının eki (ferisi) niteliğindeki alacakların kesinleşmeden istenemeyeceğini ileri sürerek icra mahkemesine şikâyette bulundu. İcra hukuk mahkemesi şikâyeti reddetti; bölge adliye mahkemesi 8. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunu reddetti; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de bu kararı yerinde bularak onadı.

Gerekçenin özü şudur: Boşanma davası ile birlikte görülen ziynet alacağı, tarafların kişisel veya ailevi durumunda değişiklik yaratmaz; yalnızca malvarlığını etkiler. Bu nedenle boşanma ilamının ferisi değil, ondan bağımsız bir eda hükmüdür ve diğer eda hükümleri gibi kesinleşmeden icraya konulabilir. Aynı kural, ziynet alacağına bağlı olarak hükmedilen yargılama gideri ve vekâlet ücreti için de geçerlidir.

Ziynet alacağı neden boşanmanın “eki” sayılmadı?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararların kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğini düzenler (istinaf için HMK m.350/2, temyiz için HMK m.367/2). Boşanma hükmü, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi kararlar bu kapsamdadır. Uygulamada boşanmanın eki sayılan maddi ve manevi tazminat ile boşanmaya ilişkin vekâlet ücreti ve yargılama giderleri de aynı kurala tabi tutulur; kararda da bu ilke açıkça tekrarlanmıştır.

Ziynet alacağı ise farklı bir zemine dayanır. Düğünde kadına takılan altın ve takılar, Yargıtay uygulamasında kural olarak kadının kişisel malı kabul edilir (kişisel mallar için bkz. Türk Medeni Kanunu m.220). Dolayısıyla ziynet talebi, aslında bir malın iadesi veya bedelinin ödenmesi istemidir. Bu talep boşanma davasıyla birlikte görülse de, boşanmanın sonucuna bağlı bir hak değildir. Ziynet alacağı ile mal paylaşımı da birbirinden ayrı taleplerdir; mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalar kendi kurallarına tabidir.

Hangi hüküm kalemleri kesinleşmeden icraya konulabilir?

Karar ve kararda tekrarlanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, boşanma ilamındaki kalemler genel hatlarıyla şöyle ayrışmaktadır:

Bu ayrım, özellikle uzun süren kanun yolu incelemelerinde önem taşır. İstinaf ve temyiz aşamaları aylar, hatta yıllar sürebildiğinden, ziynet alacaklısı kadın bu süre boyunca alacağını beklemek zorunda kalmayacaktır.

Ziynet alacağı için icra takibi nasıl başlatılır?

Ziynet alacağına ilişkin hüküm genellikle takıların “aynen iadesine, aynen iadesi mümkün olmazsa bedelinin ödenmesine” şeklinde kurulur. Alacaklı, mahkeme kararının onaylı örneğiyle icra dairesine başvurarak ilamlı takip başlatır. Takipte ilamdaki ifadeye sadık kalınması önemlidir: Hüküm aynen iade öngörüyorsa takip de buna uygun yürütülür; bedele ancak ilamda öngörülen koşullar gerçekleştiğinde geçilir. Kararın icrası için kesinleşme şerhi aranmaz; ancak ilamda boşanmaya bağlı kalemler de varsa, takip talebinde yalnızca ziynet alacağı ve ona bağlı fer’ilerin istenmesi, gereksiz şikâyetlerin önüne geçer.

Borçlu eşin elindeki imkânlar

Kararın kesinleşmeden icraya konulabilmesi, borçlu tarafın haksız bir icra karşısında korumasız kaldığı anlamına gelmez. İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesi, kanun yoluna başvuran borçluya, teminat göstererek kanun yolu incelemesinden icranın geri bırakılması (tehiri icra) kararı alma imkânı tanır. Teminat gösterilmesi hâlinde, kanun yolu merciinden bu kararın getirilmesi için icra dairesince süre verilir.

Ayrıca kesinleşmeden icra edilen bir hüküm sonradan kaldırılırsa, İİK m.40 uyarınca icra geri alınır ve ödenen tutar ya da teslim edilen mal borçluya iade edilir. Bu nedenle alacaklının da, henüz kesinleşmemiş bir hükme dayanarak tahsilat yaparken kararın kanun yolunda bozulabileceği ihtimalini hesaba katması gerekir.

Şikâyet yolu ve süre

Karara konu olayda borçlu, takibin kesinleşmeden başlatıldığını şikâyet yoluyla ileri sürmüştür. Daire, bu tür bir itirazın niteliği gereği süresiz şikâyete tabi olduğunu belirtmiştir. Ancak ziynet alacağı yönünden kesinleşme bulunmadığı gerekçesiyle yapılacak şikâyetlerin, bu karardaki yaklaşım karşısında kabul görme ihtimali düşüktür.

Alanya’daki boşanma süreçleri açısından ne anlama geliyor?

Alanya’da yabancı uyruklu eşlerin taraf olduğu boşanma davaları sık görülür. Bu dosyalarda eşlerden birinin yurt dışına yerleşmesi, malvarlığının farklı ülkelerde bulunması veya kanun yolu sürecinin uzaması gibi nedenlerle tahsilat güçleşebilmektedir. Ziynet alacağının kesinleşme beklenmeden takibe konulabilmesi, Türkiye’de bulunan malvarlığı üzerinden daha erken aşamada işlem yapılmasına imkân verir.

Anlaşmalı boşanmalarda ise durum biraz farklıdır. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde ziynet eşyalarının akıbetini açıkça düzenleyebilir; protokolde ziynetler konusunda bir hüküm bulunmaması, ileride ayrı bir uyuşmazlığa yol açabilir. Benzer şekilde, dava açıldıktan sonra alınan mallar ile ziynet eşyasının hukuki durumu birbirinden farklıdır ve ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

• Kesinleşmeden icra imkânı yalnızca ziynet alacağı ve ona bağlı yargılama gideri ile vekâlet ücretini kapsar; boşanmaya bağlı tazminatlar için kesinleşme beklenir.
• Kararın esas ve karar numarası basına yansıyan haberlerde yer almamaktadır; somut dosyada kararın tam metni Yargıtay karar arama sistemi üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
• Kanun yolunda hüküm bozulursa icra geri alınabileceğinden, kesinleşmemiş ilamla yapılan tahsilatlarda bu risk göz önünde tutulmalıdır.
• Borçlu, teminat göstererek icranın geri bırakılmasını talep edebilir; bu imkân ziynet alacağı yönünden de geçerlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için güncel mevzuat ve resmî duyurular esas alınmalıdır.